Herkes zaman zaman kendini isteksiz, durgun ya da hüzünlü hisseder. Bu durum çoğu zaman yaşamın doğal bir parçasıdır. Ancak bazen bu duygular uzar, derinleşir ve günlük hayatı zorlaştırır. İkisini ayırt etmek kolay olmasa da bazı ölçütler size yol gösterebilir.
Daha fazlası için Ankara psikolog sayfasına göz atabilirsiniz.
Süre ve sürekliliğe bakın
Geçici keyifsizlik genellikle belirli bir olaya bağlıdır: yoğun bir iş haftası, bir tartışma, hayal kırıklığı ya da uykusuz birkaç gece. Birkaç gün içinde, bazen de ortamı değiştirdiğinizde hafifler. Depresyonda ise çökkün ruh hali ya da hiçbir şeyden zevk alamama durumu en az iki hafta boyunca, günün büyük bölümünde ve hemen her gün sürer. Kendinize şunu sorun: “Son iki haftanın kaç günü kendimi böyle hissettim?” Cevap çoğunlukla “neredeyse hepsi” ise durum üzerinde düşünmeye değer.
Yoğunluk ve eşlik eden belirtiler
Keyifsizlik halinde güzel bir haber, sevdiğiniz biriyle görüşme ya da hoş bir etkinlik ruh halinizi bir süre olsa da yükseltir. Depresyonda bu tepki belirgin biçimde azalır; sevdiğiniz şeyler artık ilgi çekmez. Ayrıca uyku düzeninde bozulma, iştahta belirgin artış ya da azalma, sürekli yorgunluk, odaklanmada güçlük, değersizlik ya da aşırı suçluluk düşünceleri gibi belirtiler birlikte görülebilir. Bu belirtilerden birkaçının bir arada olması, tek bir kötü günün ötesine işaret eder.
Günlük işleyişe etkisi
En önemli ölçütlerden biri işlevselliktir. Keyifsiz bir dönemde de işe gider, yemek yapar, insanlarla iletişim kurarsınız; sadece daha az enerjiniz vardır. Depresyonda ise iş ya da okul performansı düşer, kişisel bakım ve ev işleri ağırlaşır, ilişkilerden geri çekilme başlar. Yakınlarınızın “eskisi gibi değilsin” demesi de dikkate alınması gereken bir işarettir, çünkü insan kendi değişimini her zaman fark etmeyebilir.
Görüşme süreci hakkında ayrıntılar psikolog Ankara bölümünde yer alıyor.
Ne yapmalı, ne zaman başvurmalı?
Hafif keyifsizlikte düzenli uyku, gün içinde yürüyüş, güvendiğiniz biriyle konuşmak ve küçük keyif verici aktiviteler iyi gelir. Birkaç hafta içinde düzelme olmuyorsa, belirtiler günlük yaşamınızı bozuyorsa ya da kendinize zarar verme düşünceleri ortaya çıkıyorsa beklemeden bir psikolog veya psikiyatri uzmanına başvurun. Tanıyı yalnızca uzman değerlendirmesi koyabilir. Acil bir durumda en yakın sağlık kuruluşuna gitmek ya da acil yardım hattını aramak gerekir.
Duygularınızı küçümsemeden gözlemlemek, ne zaman destek alacağınızı bilmenin ilk adımıdır. Yardım istemek bir zayıflık değil, kendinize gösterdiğiniz özenin bir parçasıdır.
Devamında şu sayfa da işinize yarayabilir: Terapistte Kültürel Duyarlılık Aramak Neden Önemlidir?